Το Κωπηλατοδρόμιο του Σχινιά: ολυμπιακή κληρονομιά να τη ζούμε, όχι να τη θυμόμαστε

Πηγαίνω χρόνια στον Σχινιά. Κι όποτε στέκομαι δίπλα στον υγρό στίβο, ανάμεσα στα πεύκα και τη λιμνοθάλασσα, κάνω πάντα την ίδια σκέψη: πόσο σπάνιο είναι αυτό που έχουμε. Μία από τις λίγες εγκαταστάσεις στον κόσμο εγκεκριμένες για διεθνείς αγώνες κωπηλασίας — εδώ, στην αυλή μας, δίπλα στον μεγαλύτερο παράκτιο υγρότοπο της Αττικής.

Για χρόνια, όμως, η συντήρηση έλειπε. Από το 2004 και μετά η εγκατάσταση εγκαταλείφθηκε τόσο, που οι ίδιοι οι Ιταλοί κατασκευαστές προειδοποίησαν ότι ο στίβος οδηγούνταν σε οριστική καταστροφή. Οι αθλητές μας προπονήθηκαν για χρόνια σε συνθήκες που δεν τους άξιζαν.

Φέτος, επιτέλους, κάτι άλλαξε. Τον περασμένο Μάιο το ανακαινισμένο Κωπηλατοδρόμιο παραδόθηκε ξανά: καθαρίστηκε ο στίβος, επισκευάστηκαν οι πλωτές διαδρομές και οι κερκίδες, αποκαταστάθηκαν τα κτίρια και το σύστημα τροφοδοσίας με νερό. Η εθνική μας ομάδα προπονείται ήδη εκεί, με το βλέμμα στους Ολυμπιακούς του 2028, ενώ ανακοινώθηκε πως ο χώρος θα φιλοξενήσει ξανά κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις. Το λέω καθαρά και χωρίς αστερίσκους: χαίρομαι. Ένα στολίδι του τόπου μας γλίτωσε.

Και επειδή μ' αρέσει να λέω τα πράγματα με το όνομά τους, ας δούμε ποιος το έσωσε.

Δεν το έσωσε κάποιος έγκαιρος σχεδιασμός του κράτους, που είναι και ο ιδιοκτήτης του. Το έσωσαν ένα χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο που έφερε το θέμα στα φώτα, η πρωτοβουλία του ολυμπιακού κινήματος κι ένας ιδιώτης χορηγός.

Χρειάστηκαν είκοσι δύο χρόνια, μια παγκόσμια διάκριση και λίγη ντροπή για να γίνει το αυτονόητο. Αυτή είναι η χρόνια μας αρρώστια: ξέρουμε να χτίζουμε σπουδαία πράγματα· δυσκολευόμαστε να τα κρατάμε ζωντανά την επόμενη μέρα.

Γι' αυτό και το πραγματικό στοίχημα δεν τελείωσε με τα εγκαίνια. Ο υγρός στίβος ξαναλάμπει, ο περιβάλλων χώρος όμως, το πάρκο, ο υγρότοπος, είναι μια ολόκληρη ιστορία από μόνος του, και δεν πρέπει να μείνει στη σκιά. Γιατί ο Σχινιάς δεν είναι μόνο ένας στίβος. Είναι κομμάτι του Εθνικού Πάρκου Σχινιά–Μαραθώνα, προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000, ο μεγαλύτερος παράκτιος υγρότοπος της Αττικής.

Εδώ σταθμεύουν, στη μετανάστευσή τους, πάνω από διακόσια σαράντα είδη πουλιών, εδώ ζει το σπάνιο παράλιο δάσος με τις κουκουναριές, ένα από τα τρία του είδους του σε όλη την Ελλάδα εδώ αναβλύζει η Μακαρία πηγή, που δίνει ζωή στη λίμνη και στο έλος.

Θυμίζω κάτι που το ξεχνάμε εύκολα: αυτό ακριβώς το Κωπηλατοδρόμιο, όταν χτιζόταν μέσα σε έναν ευαίσθητο υγρότοπο, προκάλεσε αντιδράσεις μέχρι και διεθνώς και η πίεση εκείνη ήταν η αιτία να ιδρυθεί, το 2000, το Εθνικό Πάρκο.

Δηλαδή ο τόπος αυτός είναι, ταυτόχρονα, στίβος και βιότοπος. Και η σωστή του φροντίδα σημαίνει να κρατάς ζωντανά και τα δύο, όχι να ανθίζει το αθλητικό κομμάτι και να παραμελείται το φυσικό, ούτε το αντίστροφο.

Το βλέπω, λοιπόν, απλά. Ο Σχινιάς μπορεί να γίνει ένα ζωντανό, ασφαλές, ανοιχτό πάρκο άθλησης και φύσης για τους κατοίκους της Νέας Μάκρης και του Μαραθώνα, για τους ανθρώπους του Γραμματικού και του Βαρνάβα ψηλότερα, για τα παιδιά μας και τους επισκέπτες.

Ένας τόπος για κωπηλασία και για περπάτημα, για ποδήλατο και για παρατήρηση πουλιών, ανοιχτός με σταθερές ώρες και καθαρούς κανόνες, χωρίς να κολλάει σε γραφειοκρατικά αδιέξοδα. Όχι κάτι που το θυμόμαστε μόνο στις μέρες των αγώνων αλλά κάτι που το ζούμε όλο τον χρόνο.

Αυτό, άλλωστε, είναι το νόημα της κληρονομιάς: δεν την τιμάς κρατώντας την πίσω από μια κλειστή πύλη. Την τιμάς όταν τη ζεις.