Γιατί τώρα

Τον τελευταίο καιρό την ερώτηση την ακούω αρκετά συχνά. Άλλοτε ευθέως, σε ένα τραπέζι ή στον δρόμο, άλλοτε πλάγια, με μισό χαμόγελο. Γιατί άρχισες να γράφεις τώρα. Πού ήσουν τόσα χρόνια.

Και ξέρω ότι από κάτω υπάρχει και μια δεύτερη ερώτηση, που οι περισσότεροι δεν τη λένε φωναχτά αλλά την εννοούν. Τι ετοιμάζεις.

Θα προσπαθήσω να απαντήσω και στα δύο.

Ξεκινάω από το πιο απλό.

Δεν άρχισα τώρα να μιλάω. Άρχισα τώρα να γράφω, και αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο πράγμα. Τα περισσότερα από όσα έχω ανεβάσει τους τελευταίους μήνες τα έλεγα εδώ και χρόνια. Σε καφενείο στη Νέα Μάκρη, σε συνέλευση συλλόγου, σε τηλεφωνήματα με φίλους που είχαν το ίδιο πρόβλημα με μένα και δεν ήξεραν πού να το πουν.

Η διαφορά είναι ότι τίποτα από αυτά δεν έμενε κάπου. Ένα παράπονο που λέγεται σε ένα τραπέζι έχει διάρκεια ζωής περίπου μιας ώρας. Ένα κείμενο που δημοσιεύεται μένει, μπορεί να το διαβάσει κάποιος τον επόμενο χρόνο, και κυρίως μπορεί κάποιος να σου πει ότι έχεις άδικο. Αυτό μου φάνηκε ότι αξίζει τον κόπο.

Τι άλλαξε λοιπόν. Δεν άλλαξε ένα γεγονός. Άλλαξε η επανάληψη.

Όταν βλέπεις το ίδιο πρόβλημα με το νερό να επιστρέφει κάθε καλοκαίρι, όταν ακούς την ίδια εξήγηση για τον ίδιο δρόμο, όταν στον Βαρνάβα και στο Γραμματικό συζητιούνται τα ίδια ακριβώς ζητήματα που συζητιούνταν πριν από δέκα χρόνια, κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι το πρόβλημα δεν είναι η ενημέρωση. Όλοι ξέρουν. Το πρόβλημα είναι ότι τίποτα δεν καταγράφεται δημόσια, οπότε όλα μπορούν να ξαναειπωθούν από την αρχή σαν να είναι καινούργια.

Δεν είχα την υπομονή να το βλέπω άλλο και να μην κάνω τουλάχιστον αυτό. Να το γράψω.

Τώρα το δεύτερο, το πιο δύσκολο.

Καταλαβαίνω απόλυτα γιατί αρκετοί διαβάζουν αυτά τα κείμενα σαν προετοιμασία για κάτι. Εδώ έχουμε μάθει ότι όποιος ανοίγει δημόσια το στόμα του, κάτι σκέφτεται. Και συνήθως δεν πέφτουμε και πολύ έξω. Δεν θα προσβάλω τη νοημοσύνη κανενός λέγοντας ότι δεν έχω σκέψεις για το μέλλον του τόπου. Έχω, όπως έχει και ο μισός Μαραθώνας.

Θα πω όμως κάτι άλλο, γιατί το θεωρώ πιο σημαντικό από την απάντηση που περιμένετε.

Το ότι η πρώτη αντίδραση σε έναν άνθρωπο που γράφει για την καθαριότητα ή για την πρόληψη είναι να ψάξουμε τι θέλει, δείχνει πόσο έχει στενέψει η δημόσια συζήτηση εδώ.

Έχουμε καταλήξει να θεωρούμε ότι το δικαίωμα να μιλάς για τον τόπο σου το αποκτάς μόνο αν διεκδικείς κάποια θέση. Αυτό δεν είναι σωστό, και δεν βλάπτει εμένα. Βλάπτει τους δεκάδες ανθρώπους που έχουν πραγματικά καλές ιδέες και σιωπούν, επειδή φοβούνται ότι θα τους κολλήσουν μια ταμπέλα πριν προλάβουν να τελειώσουν τη φράση τους.

Δεν χρειάζεται τίτλος για να παρατηρήσει κανείς ότι μια παραλία δεν καθαρίστηκε ή ότι μια σχολική αυλή έχει μείνει χωρίς συντήρηση. Χρειάζεται μόνο να μένεις εδώ.

Ας πω και τι δεν είναι αυτή η σελίδα, για να μην υπάρχει παρεξήγηση.

Δεν είναι πρόγραμμα. Δεν θα βρείτε υποσχέσεις, ούτε λίστες με πράγματα που θα γίνουν. Είναι παρατηρήσεις, ερωτήματα και, όπου έχω άποψη, η άποψή μου διατυπωμένη καθαρά. Κάποιες φορές θα είναι λάθος. Όταν το καταλάβω θα το γράψω, γιατί μου έχει ήδη τύχει να μου επισημάνουν μια ανακρίβεια και να τη διορθώσω.

Και κάτι τελευταίο, πρακτικό. Αν διαφωνείτε με κάτι από όσα γράφω, γράψτε το. Αν ξέρετε καλύτερα από μένα τι συμβαίνει σε μια γειτονιά που δεν την περπατάω καθημερινά, στείλτε μου το. Έχω ήδη μάθει πράγματα από ανθρώπους που μου έστειλαν μήνυμα και δεν τους γνωρίζω καν προσωπικά.

Αν κάποια στιγμή έχω κάτι παραπάνω να ανακοινώσω, θα το ανακοινώσω ο ίδιος, καθαρά, χωρίς να το μάθετε από τρίτους. Μέχρι τότε ισχύει το προφανές. Ένας άνθρωπος από εδώ, που γράφει για εδώ.