Τι βρήκε το Ελεγκτικό Συνέδριο στους δήμους και τι ρωτώ τον Δήμο Μαραθώνος

Την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε η ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2025 (ΦΕΚ Β΄ 6369/21.10.2026). Είναι το κείμενο όπου το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο της χώρας γράφει κάθε χρόνο τι βρήκε όταν κοίταξε πώς ξοδεύεται το δημόσιο χρήμα. Διάβασα τα κεφάλαια που αφορούν τους δήμους. Ο Δήμος Μαραθώνος δεν κατονομάζεται πουθενά, και δεν θα ήταν σωστό να του χρεώσω ευρήματα που αφορούν άλλους. Κάποιες όμως από τις συνήθειες που περιγράφει η έκθεση θα τις αναγνωρίσει όποιος ζει στη Νέα Μάκρη, στον Μαραθώνα, στον Βαρνάβα ή στο Γραμματικό.
Το πρώτο εύρημα αφορά τον εσωτερικό έλεγχο, τον μηχανισμό που υπάρχει μέσα σε κάθε δημόσιο φορέα για να πιάνει τα λάθη πριν φτάσουν σε δικαστήριο. Το Συνέδριο εξέτασε 152 εκθέσεις που συνέταξαν εξωτερικοί συνεργάτες για δημόσιους φορείς, όχι μόνο για δήμους. Σε καμία δεν γράφτηκε αρνητική γνώμη για την επάρκεια του ελέγχου. Θετικές γνώμες δόθηκαν ακόμη και σε φορείς που δεν είχαν καταγράψει τις διαδικασίες τους. Σε τρεις στους τέσσερις φορείς, ό,τι παραδίδει ο εξωτερικός συνεργάτης το παραλαμβάνουν όργανα έξω από τη μονάδα εσωτερικού ελέγχου. Σε περισσότερες από εννέα στις δέκα από αυτές τις περιπτώσεις δεν συμμετέχει πιστοποιημένος εσωτερικός ελεγκτής.
Για τους δήμους και τις περιφέρειες ειδικά, η έκθεση σημειώνει ότι οι περισσότερες μονάδες εσωτερικού ελέγχου στηρίζονται ακόμη σε εξωτερικούς συνεργάτες, τέσσερα χρόνια μετά τον ν. 4795/2021. Τον κίνδυνο να βγαίνουν σχεδόν ίδιες εκθέσεις για εντελώς διαφορετικούς φορείς τον περιγράφει με μια λέξη που ξέρει κάθε βιοτέχνης: φασόν.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ελεγκτής για να καταλάβει τι σημαίνει αυτό για τον δημότη. Όταν ο έλεγχος δεν καταλήγει ποτέ σε ένα όχι, δεν έχει από πού να μάθει τι πήγε στραβά με τα χρήματα που πλήρωσε.
Το δεύτερο εύρημα αφορά όσα κατασκευάζονται με δημόσιο χρήμα. Το Συνέδριο πέρασε από τις τεχνικές υπηρεσίες 18 δήμων και περιφερειών και κοίταξε 149 κατασκευές διάφορων φορέων. Γράφει ότι η συντήρηση κατά κανόνα δεν προγραμματίζεται και ότι οι επεμβάσεις γίνονται συνήθως όταν κάποιος παραπονεθεί ή όταν κάτι χαλάσει. Σε αρκετές περιπτώσεις τα ημερολόγια επίβλεψης δεν τηρούνταν σωστά και οι επιβλέποντες εμφανίζονταν σπάνια.
Στις 3 Οκτωβρίου ρώτησα τον Δήμο για τα φρεάτια όμβριων και στις τέσσερις κοινότητες. Δεν έψαχνα φταίχτη. Ήθελα να μάθω αν υπάρχει πρόγραμμα καθαρισμού πριν από τον χειμώνα ή αν τα φρεάτια καθαρίζονται όταν τηλεφωνήσουν οι κάτοικοι. Η έκθεση περιγράφει ακριβώς αυτή τη διαφορά, σε εθνική κλίμακα. Ό,τι απάντηση πήρα, ή δεν πήρα, είναι γραμμένο στο ημερολόγιο της 26ης Οκτωβρίου.
Δεν διαβάζω τίποτα από αυτά ως κατηγορία προς τους ανθρώπους των τεχνικών υπηρεσιών. Η ίδια η έκθεση μιλά για υποστελέχωση. Μια υπηρεσία με λιγότερους ανθρώπους από όσους χρειάζεται τρέχει πίσω από τις βλάβες και δεν προλαβαίνει να σχεδιάσει. Αυτό είναι ζήτημα οργάνωσης και προτεραιοτήτων, όχι φιλότιμου.
Το τρίτο εύρημα το πληρώνει κάθε νοικοκυριό μέσα στον λογαριασμό του ρεύματος: το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας. Σε προηγούμενο έλεγχο το Συνέδριο είχε κάνει συστάσεις στους δήμους για το πώς καταγράφουν τα ακίνητα και πώς εισπράττουν το τέλος. Όταν ξαναέλεγξε, βρήκε ότι είχε εφαρμοστεί πλήρως το 21% των συστάσεων. Το 37% δεν είχε εφαρμοστεί καθόλου. Η έκθεση θυμίζει επίσης ότι ο νόμος δεσμεύει το μισό από όσα εισπράττονται για συγκεκριμένους σκοπούς.
Οι νόμοι λοιπόν υπάρχουν και οι εκθέσεις παραδίδονται κάθε χρόνο. Αυτό που δεν νομοθετείται είναι η στάση εκείνου που υπογράφει: αν θέλει πραγματικά να μάθει τι πήγε στραβά και αν δέχεται να το μάθουν και οι δημότες. Πιστεύω ότι εκεί κρίνεται ένας δήμος, πολύ πριν από οποιοδήποτε σχέδιο. Και εκεί θέλω να οδηγήσω την αλλαγή, μαζί με όλους τους κατοίκους.
Γι' αυτό από τον Σεπτέμβριο κρατώ δημόσια ένα ημερολόγιο. Κάθε ερώτηση που κάνω έχει ημερομηνία και αρμόδια υπηρεσία. Την τελευταία Δευτέρα του μήνα γράφω τι απαντήθηκε και τι όχι, και καμία ερώτηση δεν σβήνεται επειδή άργησε η απάντηση. Κάθε αριθμός που γράφω έχει πηγή, και όπου δεν ξέρω κάτι, το λέω. Επειδή η δουλειά μου είναι οι κατασκευές, το γράφω καθαρά για όσους το αναρωτιούνται: η εταιρεία μου δεν έχει και δεν θα έχει καμία σύμβαση με τον Δήμο.
Μαζί με αυτό το κείμενο κατέθεσα στον Δήμο δύο ερωτήσεις (αρ. πρωτ. [αριθμός]). Η πρώτη: η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του Δήμου Μαραθώνος λειτουργεί με δικό της προσωπικό ή με εξωτερικό συνεργάτη, και πού μπορεί ένας δημότης να διαβάσει την τελευταία της έκθεση; Η δεύτερη: σε τι διατέθηκε το 2025 το μισό των εσόδων του ΤΑΠ που ορίζει ο νόμος; Θα τις βρείτε στο ημερολόγιο του μήνα, με απάντηση ή χωρίς.
Αν έχετε δηλώσει κάποια βλάβη στον Δήμο, γράψτε μου σε ποιον δρόμο ήταν και πόσες μέρες πέρασαν από τη δήλωση ως το συνεργείο. Αν το συνεργείο δεν ήρθε ακόμη, γράψτε μου κι αυτό.
Γιώργος Αντωνίου, Άνθρωπος του τόπου μας



Comments